Federatie van Agro-ecologische Boeren

Sterke boeren voor een duurzame landbouw

Open brief aan Minister Schouten van Landbouw.


Geachte Minister van Landbouw, Beste Carola,

We willen u een hart onder de riem steken: we vinden dat u goed bezig bent.

Met uw nieuwe aanpak van kringlooplandbouw begint er beweging te ontstaan in het gesprek over de landbouw en de wijze waarop wij in ons voedsel voorzien. Het advies van de commissie Remkes rondom de aanpak van het stikstofoverschot geeft een extra impuls: er wordt niet gekozen voor de kaasschaafmethode in het terugbrengen van de veestapel maar voor gerichte maatregelen.

In het publieke debat wordt de oplossing nu snel versimpeld tot minder boeren en modernere stallen. Alsof de boer het probleem is en alsof vee zich alleen in een stal zou moeten bevinden. In hemelsnaam niet. Wij staan voor een veehouderij met minder vee per hectare die het natuurlijk gedrag van dieren zoveel mogelijk benadert, en daar hoort een vrije weidegang bij. Met ruwe mest direct op het land of uit de potstal komt bijna geen stikstof vrij, het is juist de drijfmest die ammoniak en dus stikstofuitstoot veroorzaakt.

Waar de uitdaging ligt is het meekrijgen van de Nederlandse boeren. Het is tijd om met elkaar in gesprek te gaan: om met de boeren te praten, in plaats van over hen. Om van de boeren zelf te horen wat zij nodig hebben om de omschakeling te maken naar een duurzamer vorm van landbouw.

Voor het oplossen van de stikstofproblematiek, maar ook om het verlies van bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit een halt toe te roepen, de leegloop van het platteland en het verdwijnen van een divers landschap te keren, om klimaatverandering tegen te gaan én er beter tegen bestand te zijn. En niet in de laatste plaats: voor de boeren. Zij zijn het die er voor zorgen dat we elke dag weer eten op ons bord hebben, vaak ten koste van hun eigen welzijn en gezondheid. Het is nu tijd om naar hen te luisteren, zodat we gezamenlijk vooruit kunnen.

Gelukkig zijn er al veel boeren in Nederland die aan de oplossingen werken. Boeren waarvan we kunnen leren en zien hoe het anders kan. Sommigen van ons boeren al vijftig jaar zo, sommigen zijn nog jong en net begonnen. Wij voelen bij de uitoefening van ons bijzondere beroep, waarbij wij grond inzetten als productiemiddel – grond die ons in feite allen toebehoort – een verantwoordelijkheid om ook goed voor deze bodem te zorgen.

Wij vertegenwoordigen deze boeren, die kiezen voor agro-ecologie en werken in samenhang met de natuur. We gebruiken geen bestrijdingsmiddelen, werken vaak met plantaardige meststoffen en zien de vruchtbaarheid van onze bodem en de bovengrondse en ondergrondse biodiversiteit als voorwaarde voor het bestrijden van ziektes en plagen. We gaan een relatie aan met onze klanten via
zelfoogsttuinen, CSA’s en voedselcoöperaties. Deze directe verbinding tussen consument en boer maakt het mogelijk dat wij een eerlijke prijs krijgen, en onze klanten een eerlijk product. Samen werken we zo aan een vorm van landbouw die CO2 opslaat in plaats van uitstoot, die de kringloop sluit en stikstof vasthoudt. Die bijdraagt aan de biodiversiteit en aan de leefbaarheid van het platteland. Landbouw die goed is voor boer en burger, dier en milieu.

Graag denken we mee bij het uitwerken van uw visie op kringlooplandbouw en het wijzigen van beleid dat de landbouw nu te veel de andere kant op drijft. We zullen de boeren die de afgelopen jaren zijn meegezogen in grote schaal en grotere investeringen, en bij wie het water tot aan de lippen staat, moeten helpen om deze omslag te maken. De landbouwsubsidies uit de EU kunnen we inzetten om boeren te ondersteunen in de bijdrage die ze leveren aan het publieke belang in plaats van puur het aantal hectare dat ze onder hun beheer hebben. Wetten en richtlijnen, subsidieprogramma’s en onderzoek moeten ruimte geven aan agro-ecologie en korte keten voedselvoorziening. Het is nodig om de landbouw toegankelijk te maken voor (nieuwe) boeren die deze omslag willen maken, bijvoorbeeld door grond aan te kopen door (pensioen)fondsen en het in beheer te geven aan boeren die volgens deze principes werken. Veel kennis over agro-ecologie is al voor handen en wordt op dit moment verder ontwikkeld door boeren vanuit de dagelijkse praktijk. Die kennis en ervaring moet verder uitgebouwd worden en beter toegankelijk gemaakt voor anderen.

Het is tijd om het anders te doen. Laten we samen, boeren, burgers en beleidsmakers, aan de slag gaan.

Graag gaan we daarover met u in gesprek.

Namens de Federatie van Agro-ecologische Boeren,
Alex Schreiner, Valérie van Dijck – Permacultuur Boeren Nederland
Bregje Hamelynck, Jolke de Moel – CSA Netwerk Nederland
Joep Peteroff – Netwerk Biocyclische Veganlandbouw
Klarien Klingen, Leonardo van de Berg – Toekomstboeren
Luuk Schouten – Bio-tuinders Vereniging
Piet van IJzendoorn – BD Vereniging

11 reacties

  1. Ineke Kleisen

    1 oktober 2019 at 08:19

    Laten we ook niet vergeten dat wat in Nederland telen en oogsten geen verre reis hoeft te maken die milieu belastend is. Dus zorg voor de boeren hier en laten we betalen voor ons voedsel.

    • Federatie

      1 oktober 2019 at 08:23

      Precies! Daarom vinden we als federatie het stimuleren en ontwikkelen van de korte keten tussen boer en consument erg belangrijk. Goed voor boer én milieu.

  2. Agatha Roozendaal

    1 oktober 2019 at 15:21

    Geweldige brief. Goede opbouwende adviezen.

  3. Wat een mooi geschreven stuk , nu maar hopen dat mevr Schouten er wat mee doet.. succes

  4. Wat een goede brief en ik wens Carola veel wijsheid toe om met de boeren en andere organisaties in gesprek te gaan om te komen tot de meest duurzame en beste landbouw die er is. Gods Zegen hierbij.

  5. Zeer constructieve adviezen verwoord in een geweldige brief.
    Chapeau!

  6. Marian Draaisma

    15 oktober 2019 at 20:22

    Prachtige oproep. Eens met constructief gesprek. En koester de boeren die al zeer milieubewust werken.

  7. Goed bezig! Is er iets dat ik of anderen zouden kunnen doen om extra aandacht te vragen bij de minister voor deze brief?

  8. geen speld tussen te krijgen. een voorbeeld om de dialoog met elkaar aan te gaan.
    maarrrrr….. deze geweldige als een vront actie waar ik graag onderdeel van was geweest om alleen al mn frustraties en het onrecht als vooruitstrevende agrarisch ondernemer te kunnen uiten.
    maar wees eerlijk?! dit is de put dempen als kalf verdronken is.
    je kon op je vingers na tellen dat het knel zou lopen na alle extreme bedrijfs vergrotingen. boeren hun eigen schuld?? ja en nee. campina wou kosten verlagen. beer melk halen van 1 punt als van 10 punten. tuurlijk co2 besparend. maar niet weer van uit de boer zijn situatie. lastig lastig lastig. oke de acties werken…. maar betekent weer dat er ergens anders een categorie de dupe is.
    boeren weten als geen beter hoe dat is… dus nou schuif je het af op een andere doelgroep. dus deze situatie lost niks op met de acties… sterker nog… de twee strijd wordt groter. want links om rechts om.. 16mljn mensen op zoon postzegel, met wensen natuur cultuur en woon genot. we mopperen en klagen altijd dat wij voorop moeten lopen kwa wet en regelgeving?! klopt! maar het is ook logies en kan niet anders…. “we zijn ook het kleinste land zoon beetje.. met hoge populatie bevolking. dus dan loop je ook als eerste altijd tegen die problemen aan/op. en praat ik nog niet eens over die achtelijke veelste veel partijen in de politiek die ons land zoon gaos en bijna onbestuurbaar maken door het systeem wat we hanteren.
    nog maals super super brief en een goede opening voor dialoog

  9. Joke Doorschodt

    17 oktober 2019 at 06:57

    En deze voorloper- groep boeren en consumenten hebben deze transitie op eigen kracht en investering gedaan, zonder extra hulp zoals de boeren nu voorhanden zouden krijgen. Ik vind ze zouden achteraf nog extra beloond moeten worden.

  10. Ik ben geen boer, maar dit voelt voor mij heel goed! Samen met de natuur en samen met elkaar. Zo moet het zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *